Beden Dilini Neden ÖÄŸrenmeliyiz?


Büyük liderleri düÅŸünün… Neredeyse hepsi birer iletiÅŸim dehasıdır. Tutkularını hissederseniz onlar konuÅŸurken, inançlarını… Biraz dikkatli bakarsanız, size bu gücü hissettiren ÅŸeyin aslında onların sözleri deÄŸil, beden dili olduÄŸunu göreceksiniz.

Beden Dili Nedir?
Peter Clayton beden dilini hepimizin anlayabileceÄŸi kadar basit bir ÅŸekilde tanımlıyor. “Normal konuÅŸma hızımız dakikada ortalama 100-120 kelimedir. Aynı süre içinde ortalama bir insan yaklaşık 800 kelime “düÅŸünür”. Beden dili, iÅŸte bu söze dökülemeyen düÅŸünce ve duyguların dışa vurum ÅŸeklidir.” Tarihin ilk zamanlarından itibaren iletiÅŸim kurmak için kullandığımız araçlardan biri olan beden dilimiz ilk defa kim tarafından dile getirilmiÅŸ dersiniz? Daha geriye gidin lütfen… Charles Darwin? O tabii ki modern anlamda ilk inceleyen kiÅŸilerden biri olmasına raÄŸmen siz biraz daha geriye gidin… Bulamadınız mı? Romalı filozof Cicero “ruhun tutkularının ve duyguların beden hareketleriyle ifade edildiÄŸini” söyleyerek bu konuyu incelemeye baÅŸlamış. SaÄŸlıklı ve iyi bir iletiÅŸim kurmak için beden dilinin ve kelimelerin birlikte paralel olarak kullanılması gerektiÄŸini görmüÅŸ.

 
Gerçekten de iÅŸ hayatımızda da, özel hayatımızda da aslında ne kadar önemli beden dilinin farkında olmak… Bazen bir mülakata girersiniz ve karşınızdaki kiÅŸinin size bir bakışı, bir jesti ya da sadece oturuÅŸu sizi bir anda rahatsız eder. ÇocuÄŸunuz, siz yapmadığı ödevleri için ona kızarken ya da kızdığınızı zannederken, size gülerek bakabilir. EÅŸinize ya da arkadaşınıza o an ne kadar mutlu olduÄŸunuzu söylediÄŸinizde, karşınızdakinin size ÅŸüpheyle yaklaÅŸtığını fark edebilirsiniz. Bazen bu ufak detayların farkına varmayız, bazen kızar bazen de önemsemeyiz.

Aslında biraz düÅŸünsek, insanların kulaklarından çok gözlerine inandığını hemen bulur, fark ederiz. Bizler gördüÄŸümüz ve duyduÄŸumuz arasında bir uyumsuzluk sezinlersek, gördüÄŸümüze inanırız ancak bunu farkında olmadan yaparız. O yüzden sezgilerimizin kuvvetinden, altıncı hissimizin öneminden, insan sarrafı oluÅŸumuzdan dem vururuz.

Tek Bir Kaş Hareketiyle Karşımızdakine Bağırabiliriz

“Ruhun gizemi bedenin hareketleri ile açığa çıkar” der Michelangelo. Karşımızdaki kiÅŸilerin beden hareketleri, mesafe ve alan kullanımı, dokunuÅŸları ve sesin kullanışı o kiÅŸinin beden dilinin en önemli parçalarıdır ve biz bunlara bakarak bir takım kararlar veririz. Nasıl oturduÄŸumuz, nasıl durduÄŸumuz, mimiklerimiz, jestlerimiz, bacaklarımızın konumu bunların hepsi karşımızdaki kiÅŸinin o anki ruh haliyle ilgili bilgi verir. Duygularımız nasıl da yansır bedenimize, nasıl da kendimizi ele veririz elimizin bir hareketi ya da yüzümüzdeki bir mimik ile. Ä°stemeden oluÅŸan bir ÅŸaÅŸkınlık ifadesi, ya da kızgınlığımızı gösteren kaÅŸ hareketi biz söylemesek de bize bakan kiÅŸilere neler hissettiÄŸimizi bağırarak anlatır.

Pazarlıkta Ve Politikada “Poker Face”

Pokerci yüzü, yurtdışında çok kullanılan bir ifade. BildiÄŸiniz gibi kendisini, beden dilini kontrol altına alacak ÅŸekilde eÄŸitmiÅŸ, bu konuda usta olmuÅŸ kiÅŸiler için kullanılıyor. Son James Bond seyredenler hatırlayacaktır, poker oyunun oynandığı son sahneleri. Ve oyuncuların kimse ne düÅŸündüklerini, ne hissettiklerini anlayamasın diye gözlük taktıklarını ya da bilinçli olarak mimiklerini kontrol ettiklerini… Yine de bir an geliyor ki kontrol mekanizmamız ne kadar iyi olursa olsun, bir ÅŸekilde kendimizi ele verebiliyoruz.

Karşımızdaki bu konuda iyi yetiÅŸmiÅŸ bir kiÅŸiyse o anki hareketimizi fark ediyor ve yorumluyor. Ä°ÅŸ hayatında ya da politik arenada pek çok ortamda ama özellikle pazarlık söz konusu olduÄŸunda bu yetenek önem kazanıyor. Ä°nsanların siz ilk gördükleri anda, unutmayın ki sizinle ilgili izlenimlerinin yüzde 93’ünü sizin görünüÅŸünüze ve ses kullanımınıza baÅŸka bir deÄŸiÅŸle beden dilinin de parçası olduÄŸu sözsüz iletiÅŸiminize göre oluÅŸturuyor. Mahrebian ve Ferris’in yıllar önce ortaya koyduÄŸu bu gerçeÄŸi bilmenin ve kendi lehinize kullanmanın size kazandıracağı gücü düÅŸünebiliyor musunuz? O zaman öÄŸrenmek ve kullanmak için ne bekliyorsunuz?

Eskimo’yla Akdenizli’nin Beden Dili Bir Olur Mu?

Beden dilinin içinde yetiÅŸtiÄŸimiz ve yaÅŸadığımız toplumla olan ilgisinden bahsetmezsek olmaz. Her kültür kendi inançları, deÄŸerleri ve yaÅŸam tarzı çerçevesinde iletiÅŸim araçlarını oluÅŸturur. Eskimoların beyaz sözcüÄŸü karşılığında 17 ayrı kelime kullandığınız biliyor muydunuz? Sembollerin, hareketlerin, renklerin, beden dilinin mutlaka içinde bulunduÄŸunuz ülke ya da toplum dikkate alınarak yorumlanması gerekir.

UzakdoÄŸu gibi beden dilinin az kullanıldığı, insanların duygularını kontrol etmek ve gizlemek üzerine kurduÄŸu bir toplumda, Türkiye’deki kadar çok mimik ve jest kullanımı sizin saygınlığınızı gölgeleyecektir. DiÄŸer taraftan kendinizi duygularını göstermemek üzere planladığınız ülke bir Akdeniz ülkesi ise o zaman muhtemelen soÄŸuk, donuk bir kiÅŸi olarak nitelendirileceksiniz ve belki de dile getirdiÄŸiniz duygularınızın samimiyetinden ÅŸüphe edilecek.

BaÅŸka ülkelerle iÅŸ yapıyorsanız ya da yabancılarla çalışıyorsanız bu konuda kendinizi yetiÅŸtirmeniz gerekir. Yanlış anladığınız ya da yanlış anlaşıldığınız için rahatsız olacağınız bir iÅŸ görüÅŸmesinden verim bekleyebilir misiniz? Ya da sadece bu yüzden bir iÅŸ kaybetseniz, kendinizi suçlamaz, hiç üzülmez misiniz? Bir yabancı sizin kültürünüze ait bir davranışı, bir alışkanlığı, bir yaÅŸam kuralını öÄŸrense ve uygulamak için çaba gösterse, kendinizi deÄŸerli hissetmez misiniz?

Kesinlikle o kiÅŸi için önemli olduÄŸunuzu düÅŸünür ve sizin için çaba göstermesinden mutluluk ve gizli bir gurur duyarsınız. Neden karşımızdakilerin de aynı duyguyu yaÅŸamasına izin vermeyelim? Bunu yapmamıza engel olacak ÅŸey ne olabilir ki?

Ama Yorumlarken Dikkat

Anlayalım tabii ki karşımızdakileri... Ve bunun için çaba da sarf edelim. Unutmayalım ki her ne olursa olsun, beden dilimiz, kafanızdaki düÅŸüncelerinizi bir ÅŸekilde ortaya koyacaktır. Ancak, beden dilinin tercümeye ihtiyacı vardır ve tek başına gerçekleri anlatıcı kriter olarak da görmeyelim. Bu konuda bizleri bekleyen büyük tehlike, o anda içinde bulunduÄŸumuz ÅŸartları, karşımızdaki kiÅŸiyi ve diÄŸer etkenleri dışarıda tutarak sadece beden dilini kitaplarda yazılı olan anlamlara göre deÄŸerlendirmektir.

Beden Dilinizi Kontrol Edin Başarılı Olun

Sadece iÅŸ hayatınızda deÄŸil, hayatınızın her alanında etkin olmak, etkili olmak için beden dilinizin farkına varın ve yönlendirebileceÄŸiniz, kontrol edebileceÄŸiniz kısmı amaçlarınız doÄŸrultusunda kullanın. Önemli olan mimiklerinizin, jestlerinizin, duruÅŸunuz ya da oturuÅŸunuzun söylediklerinizi destekler nitelikte olması. Bir kiÅŸiyi dinlediÄŸinizi söyleyip aynı zamanda ona bakmıyor ve baÅŸka bir ÅŸeyle ilgileniyorsanız ya da geriye doÄŸru yaslanıp donuk bir yüzle ona bakıyorsanız, karşınızdaki kiÅŸi size inanır mı? Siz kendinize inanır mıydınız? Beden dilini öÄŸrenmenin, doÄŸru kullanmanın yaşı yok. 7 yaşında da olsanız, 70 yaşında da, öÄŸrenecek ve uygulayacak çok ÅŸey var.


BEDEN DÄ°LÄ°NDE EL SIKIÅžMA STÄ°LLERÄ°


Avuç içinin aÅŸağıya baktığı durum karşıdakine eÅŸit bir iliÅŸki kurma ÅŸansı vermediÄŸinden kesinlikle en saldırgan el sıkışma stilidir. Bu el sıkışma ÅŸekli her zaman el sıkışmada ilk hareketi yapan saldırgan ve baskın erkeklerde tipik olarak görülür ve avuç içi aÅŸağıda olarak uzatılan gergin kol karşıdakini avuç yukarıda olarak karşılık vererek edilgen konuma geçmeye zorlar.

Avuç aÅŸağıya bakan el sıkışmayı karşılamak için birkaç yol geliÅŸtirilmiÅŸtir. SaÄŸa adım atma tekniÄŸini kullanabilirsiniz ama karşıdakinin kolu genellikle bu gibi taktikleri engellemek üzere gergin ve kaskatı durduÄŸundan bunu yapmak zor olabilir. Karşıdakinin elini üstten tutarak el sıkışmak baÅŸka bir basit manevradır. Bu yaklaşımla, sadece karşıdakinin elini kontrol ettiÄŸinizden deÄŸil ama aynı zamanda sizin eliniz avuç aÅŸağıya bakarak onunkinin üzerinde üstün konumda olduÄŸundan baskın taraf siz olursunuz. Karşıdaki için utanç verici olabileceÄŸinden bu hareketin dikkatle kullanılmasını tavsiye ederiz.

Eldiven ÅŸeklinde el sıkışmaya bazen politikacı el sıkışı denir. Bu hareketi yapan karşısındakine güvenilir ve dürüst olduÄŸu izlenimini vermeye çalışırsa da bu tekniÄŸi yeni tanıştığı biri üzerinde kullandığında tam ters etki yapabilir. Karşıdaki hareketi yapanın niyeti hakkında ÅŸüpheye kapılarak temkinli davranır. Eldiven el sıkışı sadece iyi tanıdığınız insanlara yapılmalıdır.

Çok az el sıkış biçimi ölü balık el sıkışı kadar iticidir özellikle de el soÄŸuk ve terliyse. Ölü balığın yumuÅŸak, uysal dokunuÅŸu onu evrensel olarak istenmeyen bir ÅŸey kılar ve çoÄŸu kiÅŸi özellikle de elin ters çevrilmesinin kolaylığı nedeniyle bunu zayıf karakter göstergesi olarak algılar. Åžaşırtıcı olan ölü balık el sıkışını kullanan çoÄŸu kimsenin bunun farkında olmamasıdır. Bu nedenle ileride kullanacağınız el sıkış tekniÄŸine karar vermeden önce arkadaÅŸlarınızın kendi el sıkış ÅŸekliniz hakkındaki görüÅŸlerini alın.

Parmak ezici saldırgan "kabadayı" tipinin iÅŸareti gibidir. Maalesef, karşılığında bir laf etmek ya da burnuna yumruÄŸu çakmak gibi fiziksel eylemler dışında bunuengellemenin bir yolu yoktur!

Avcun aÅŸağıya bakması gibi gergin kol uzatma da saldırgan tipler tarafından kullanılmakta olup amacı sizi belli bir mesafede ve hareketi yapanın mahrem bölgesinin dışında tutmaktır. Kırsal bölgede yetiÅŸen ve daha büyük mahrem bölgeye sahip kiÅŸiler tarafından da kiÅŸisel bölgelerini korumak amacıyla kullanılır. Ancak taÅŸralılar genellikle öne eÄŸilme veya hatta kollarını gergin olarak uzatırken tek ayaklarının üzerinde durma eÄŸilimindedirler.

Parmak ucundan tutma da hedefini ÅŸaşırmış bir gergin kol uzatma gibidir; kullanıcı karşıdakinin parmaklarını yanlışlıkla tutar. Hareketi yapanın karşısındakine karşı hevesli ve istekli bir tavrı varmış gibi görünse de aslında kendine güven eksikliÄŸi çekmektedir. Gergin kol uzatma gibi parmak ucu tutmanın da esas amacı karşıdakini rahat edebileceÄŸi bir mesafede tutmaktır.

Hareketi baÅŸlatanın karşıdakini kendi bölgesine çekmesinin iki anlamı olabilir. Birincisi hareketi baÅŸlatan sadece kendi kiÅŸisel alanı içerisinde rahat eden güvensiz bir tiptir veya ikincisi hareketi baÅŸlatan daha küçük bir mahrem bölgesi olan bir kültürden gelmektedir ve normal davranmaktadır.

Ä°ki eli kullanarak el sıkışmanın anlamı karşıdakine duyulan içtenlik, güven veya hislerin derinliÄŸini belirtmektir. Burada iki önemli öÄŸeye dikkat edilmelidir. Birincisi sol elin el sıkışmayı baÅŸlatanın hissettiÄŸi ilave duygulan iletmekte kullanıldığı ve bu duyguların derecesinin sol elin karşı tarafın saÄŸ kolunun ne kadar yukarısına götürüldüÄŸüyle iliÅŸkili olduÄŸudur.

ÖrneÄŸin, dirsek kavrama, bilek tutmadan daha fazla duygu iletirken omuz tutuÅŸu üst kol kavramadan daha fazla duygu iletir. Ä°kinci olarak, el sıkışmayı baÅŸlatanın sol eli karşı tarafın mahrem ve yakın mahrem bölgelerine bir giriÅŸtir. Genel olarak bilek tutma ve dirsek kavrama sadece yakın arkadaÅŸlar ve akrabalar arasına kabul edilebilir ve bu durumlarda el sıkışmayı baÅŸlatanın sol eli sadece karşıdakinin mahrem bölgesine girer.

Omuz tutuÅŸ ve üst kol kavrama karşı tarafın yakın mahrem bölgesine girmekte olup vücut teması da içerebilir. Bu hareket sadece el sıkışma sırasında yakın duygusal bir baÄŸ hisseden insanlar arasında kullanılmalıdır. Bu ilave duyguların karşılıklı olmaması veya el sıkışmayı baÅŸlatanın çift elli bir el sıkışma kullanmak için iyi bir nedeni olmaması durumunda karşıdaki ÅŸüphelenerek el sıkışmayı baÅŸlatanın niyetlerine karşı bir güvensizlik duyacaktır. Bunun karşıdakinin tetikte olmasına neden olarak sosyal bir intihar olduÄŸunu fark etmeden seçmenlerini iki elli el sıkışmayla selamlayan politikacılar ve yeni müÅŸterilerini benzer ÅŸekilde selamlayan pazarlamacılarla karşılaÅŸabiliriz